XOCALI : 1992-ci il fevralin 15-de axsam ermeni herbi birlesmeleri kecmis SSRI-nin Xankendinde dislokasiya olunmus 366-ci motoatici alayinin agir herbi texnikasinin desteyile Xocaliya hucuma kecdiler. Artilleriya silahlarindan, agir herbi texnikadan acilan aramsiz atesle musayiet olunan hucum neticesinde Xocali muhasireye dusdu, yanginlar baslandi. Fevralin 26-si seher seher alova burunmusdu. Hemin vaxt seherde olan teqriben 2 min 500 nefere yaxin ehali mecburi sekilde oz ev-esiklerini ataraq Agdama dogru hereket etdi. Lakin seheri terk etmek hamiya nesib olmadi. Ermeni herbi birlesmeleri 366-ci alayin komiyile dinc ehaliyi qarsi xususi qeddarliqla ceza tedbirleri heyata kecirdi. Ermeniler 613 nefer azerbaycanlini vehsicesine qetle yetirdiler. Onlarin 63-u usaq, 106-si qadin, 70-i ise ahil adam idi. 8 aile butovlukde qetle yetirildi. 487 nefer yaralandi. Yaralananlarin 76 neferi usaq idi. Girov goturulenlerin sayi 1275 nefer tskil edir. 150 neferin aqibetinden ise hele de xeber yoxdur. Dovlete ve vetendaslara kulli miqdarda - 5 milyard rubl deyerinde ziyan vuruldu (01.04.1992-ci ilin qiymetleri ile). XX esrin genosid ve etnik temizlemeler tarixinde qanli sehifelerden biri de Xocali soyqirimidir. Hemin hadise ile bu ve ya basqa cur elaqesi olan adamlar, hele ki, oz vicdanlari qarsisinda mesuliyyet dasiyirlar. Lakin vaxt gelecek onlar tarixin mehkemesi qarsisinda dayanacaqlar. Cunki tarix hec neyi unutmur.Siz de Qarabagi unutmayin !!!
AERMENILERIN AZERBAYCANLILARA QARSI HEYATA KECIRDIKLERI REPRESSIYA, SOYQIRIMI VE DEPORTASIYALAR:
1998-ci ilden e`tibaren Azerbaycan Respublikasi martin 31-ni dovlet seviyyesinde azerbaycanlilarin genosidi gunu kimi qeyd edir. Bu teqvim son yuz ildeAzerbaycan tarixinde bas vermis facievi hadiselerin xalqin yaddasinda hekk olunmasini ozunde eks etdirir. Azerbaycanlirin kutlevi sekilde qirilmasi, repressiyalara me'ruz qalmasi XX yuzilliyin dunya tarixinin facievi sehifelerinden biri hesab etmek olar. Bu facielerin gunahkari "Boyuk Ermenistan" yaradilmasi kimi sersem bir ideyani heyata kecirmek ucun hec bir iyrenc vasiteden cekinmeyen ermeni sovinizmidir.
Tarixi arayis :
Isvecle Rusiya arasinda 1721-ci ilde sulh muqavilesinin imzalanmasindan sonra Rusiya cari I Pyotr oz imperiya ehtiraslarini Qafqaza, Xezeryani erazilere yoneltdi. Bu cehdlerin sonu 1723-cu ilde Bakinin isgali ile neticelendi. esasen muselmanlardan ibaret olan yerli camaatin naraziligini ve muqavimetini goren I Pyotr oz planlarini heyata kecirmek ucun, nece olur-olsun, Gilanda, Mazandaranda, Baki ve Derbendde ermenilerin ve xristianlarin yerlesdirilmesini vacib sayirdi. Esasi I Pyotr terefinden qoyulan bu siyaseti sonralar Rusiyanin diger carlari heyata kecirdi. 1768-ci ilde Ekaterina II ermenilerin himaye edilmesi barede emr imzalayir. 1802-ci ilde car Aleksandr I H.D.Sisianova yolladigi mektubunda yazirdi: "He olur-olsun ermeniler Azerbaycanin ... bu ve ya diger xanliqlarinda istifade olunmalidir". IV-XIX esrler erzinde oz dovletlerine malik olmayan ermeniler dovletlerini yaratmaq meqsedine catmaq ucun Rusiyanin imperiya siyasetiniin heyata kecirilmesinde alet rolunu oynadilar.
Kutlevi repressiyalarin qanli tarixi :
Rusiya ile Iran arasinda geden iki muharibenin ( 1804-1813, 1826-1828) sonunda imzalanmis Gulustan (12 oktyabr 1813-cu il) ve Turkmencay (10 fevral 1828-ci il) muqavileleri Azerbaycan xalqinin tarixinde facievi rol oynamis ve Azerbaycanin parcalanmasina getirib cixarmisdir. Azerbaycanin simali Rusiyanin, cenubu ise Iranin idareciliyine kecmisdir. Turkmencay muqavilesinden derhal sonra imperator I Hikolay 21 mart 1828-ci ilde Irevan ve Haxcivan xanliqlarinin erazisinde "Ermeni eyaleti"nin yaradilmasi haqqinda emr imzalayir. Bu emre esasen o zaman 7 min 331 azerbaycanlinin ve 2 min 369 ermeninin yasadigi Irevan seheri de "Ermeni eyaleti"nin terkibine daxil edilir. Bunun ardinca Turkmencay muqavilesinin XV bendine esasen Irandan ermenilerin Irevan, Qarabag ve Haxcivana kutlevi sekilde kocurulmesine baslanilir. Bunun da neticesinde hemin erazilerde meskunlasmis azerbaycanlilar oz yurd-yuvalarindan mehrum edilir. Anoloji proses Turkiye ile aparilan muharibelerin (1828-1829, 1877-1878) sonunda da reallasdirilib. Bele ki, tarixi menbelere esasen 1829-1830-cu illerde Qafqazda (Haxcivan, Qarabag, Irevan) 40 min Iran, 84 min 600 Turkiye ermenisi yerlesdirilib. XIX srin ikinci yarisinda Turkiye, Gurcustan ve Azerbaycan erazilerini tutmaqla "Boyuk Ermenistan" kimi milletci, sovinist ideyasini heyata kecirmek isteyinde olan ermeniler teskilati strukturlar yaratmaga baslayirlar. Bele ki, esasen xaricde "Qncaq" (1887, Cenevre), "Dasnaksutyun" (1890, Tiflis) partiyalari, "Ermeni vetenperverler ittifaqi" (1895, Hyu-York) teskilati yaradilir. Butun bu cehdlere baxmayaraq XIX esrin sonunda Irevan quberniyasi azerbaycanlilarin sayina gore, Baki ve Yelizavetopol (Gence) quberniyalarindan sonra Qafqazda ucuncu yeri tuturdu. Rusiya imperiyasinda ilk defe olaraq ehalinin siyahiya alinmasinda elde olunan gostericilere gore, 1897-ci ilde Irevan quberniyasinda 313 min 178 azerbaycanli yasayib. XX esrin baslangicinda bas veren sonraki hadiseler gosterdi ki, bele bir veziyyet Azerbaycan xalqinin tarixinde facielerin davamina sebeb olub.
